Intussen [september 2009] is het totale complex gesloopt.  Toen het nog kon heb ik mij toegang verschaft tot het schoolgedeelte, maar het was binnen aardedonker, écht unheimisch . . .

Ik ben benieuwd wat er over een jaar van de nieuwbouwplannen terecht is gekomen.

Bovenstaande foto toont de Apostolische School St. Brocardus, tegenwoordig deel uitmakend van de gemeente Onderbanken, maar indertijd (1958) was het een onderdeel van de gemeente Merkelbeek;  het gebied wordt ook wel 'De Kling' genoemd.

Het tegenwoordige Merkelbeek wordt gevormd door de dorpskernen Bovenste Merkelbeek en Douvergenhout. Het oorspronkelijke Merkelbeek ligt tegenwoordig deels op het grondgebied van de gemeente Brunssum, waar het onder de benaming Onderste-Merkelbeek of Oud-Merkelbeek bekend staat. De plaats Merkelbeek heeft tevens haar naam gegeven aan het beekje dat (tegenwoordig moeilijk herkenbaar) door deze oude dorpskern stroomt.

De Clemenskerk van Merkelbeek werd gebouwd in 1876 en is ontworpen in neogotische stijl. In 1935 volgde een uitbreiding. De oude parochiekerk van Merkelbeek, die voor 1876 dienst deed, bevindt zich op grondgebied van de gemeente Brunssum. In 2005 werden de klokken uit deze oude kerk gestolen, maar kwamen weer terecht bij een oudijzerhandelaar. Sinds 1234 is Merkelbeek een eigen parochie!!

Merkelbeek was tot 1982 een zelfstandige gemeente.

        - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

Ik ben daar op 14 juni j.l.  - 2008 -   weer eens een dag geweest, en heb veel foto's gemaakt. De bovenstaande is er één van. Op die dag heb ik ook mensen gesproken die mij vertelden over sloop van het gebouw, en dat dat wel eens spoedig zou kunnen beginnen.

Op 24 september j.l. kreeg ik via mijn broer een afschrift van Karmelnieuws, aflevering 8 van dit jaar. Daar staat een artikel in : "Merkelbeek, adieu!".  Het artikel is geschreven door Rudolf van Dijk met foto's van Gerry van der Loop.

Dit artikel trof mij zeer, omdat ook ik in juni precies hetzelfde heb ervaren en ook op dezelfde plaatsen foto's heb gemaakt, misschien wel met dezelfde mensen gesproken!

Voor de duidelijkheid: ik heb van 1958 tot 1967 op deze School mijn Middelbare Opleiding genoten (een combinatie van alpha en beta vakken), én was uiteraard ook aan het Internaat verbonden gedurende al die jaren. In 1967 waren wij de laatste klas die daar eindexamen heeft gedaan.

Hieronder volgt de letterlijke tekst van het artikel:

Merkelbeek, adieu!

Sinds de Nederlandse Karmelprovincie in 1923 de verlaten benedictijnenabdij van Merkelbeek overnam en tot studiehuis bestemde, hebben er honderden medebroeders gewoond, gestudeerd en gewerkt. In 1967 kwam daar een einde aan, toen onder inspiratie van de kapucijn Luchenius Smits binnen drie jaar bijna alle orden en congregaties in Nederland hun eigen vormingshuizen opgaven en hun heil gingen zoeken bij bestaande universiteiten of nieuwe theologische samenwerkingsverbanden. In Merkelbeek verdwenen de leerlingen van de Apostolische School Sint-Brocardus, alle fraters en de meeste paters en broeders. Slechts een enkeling bleef achter voor de plaatselijke zielzorg of als wachter. Als gebouwencomplex kreeg karmel Merkelbeek een nieuwe bestemming, eerst als 'Huize Tieder' voor de opvang van bejaarden. De kloosterkerk, een hoogoprijzend fraai neogotisch bouwwerk, dat de karmel al van verre op dominante wijze makeerde, moest er het eerst aan geloven. De sloop van de kerk accentueerde des te sterker de betrekkelijke lelijkheid van de panden die overeind bleven. Later werd dit resterende complex als asielzoekerscentrum gebruikt, om tenslotte als drugsverslaafdenopvang zijn voortbestaan nog een jaar of vier te rekken. Sinds zeven jaar staat het gebouw leeg en grijpt de desolate sfeer je naar de keel. De omliggende tuinen zijn geheel overwoekerd, van de ruiten is er geen meer heel, veel ramen zijn vermetseld of dichtgespijkerd, sponningen zijn gesloopt, bomen groeien uit de muren, in de daken vallen steeds meer gaten. De brand van vorig jaar heeft weinig schade aangericht, maar de definitieve bestemming wel een stap dichterbij gezet: volledige sloop!

Op 15 augustus 2008 waren G v/d L en ik in de gelegenheid een nostalgisch bezoek aan deze plek te brengen.Wij troffen aan de Groeneweg de romaanse Clemenskerk - ooit parochiekerk van Merkelbeek, sinds de komst van de benedictijnen onderdeel van het klooster - in redelijke staat aan. Hierbij valt wel op te merken dat het interieur intussen volledig gesloopt is en de kerk zelf dringend aan restauratie toe is. De Lourdesgrot staat er netjes bij, evenals de statie van Thérèse van Lisieux aan de ingang van het parkje. Dit deel van het terrein valt onder het kerkbestuur van Schinveld-Merkelbeek. Pastoor Huub Adema - die met dankbaarheid aan zijn korte karmelverleden terugdenkt - heeft er veel hart voor en wil deze plek in ere houden. Bij de ruïneuze toestand van het kloostercomplex vergeleken, oogt deze oude plaats van devotie inderdaad redelijk.

Een oudere heer uit de nabije omgeving kuierde op ons af en vertelde ongevraagd dat dit kerkje met naaste omgeving behouden zou blijven. Hij bleek goed op de hoogte, want hij wist dat dit stukje 'Merkelbeek boven'  nog  vóór de komst van de benedictijnen door zusters bewoond was geweest, die er een pension voor welgestelde oude dames onderhielden. Het grafmonument van een baronesse De Négri, gestorven in de eerste helft van de negentiende eeuw getuigt er nog van. Daarna waren rond 1870 de Duitse benedictijnen gekomen, maar die moesten na de eerste wereldoorlog hier weg vanwege hun nationalistische gezindheid en de scheiding der geesten die deze in de abdijgemeenschap teweegbracht. Toen waren de karmelieten gekomen, maar die waren nu al bijna veertig jaar weg . . . .Aldus deze plaatselijke  'gids'.

Bij het betreden van het eigenlijke kloosterterrein - aan de zijde van de voormalige Apostolische School - stuitten wij op een politieagent. Hij inspecteerde het gebouw op ongewenste gasten, die de intussen hermetische afsluiting soms toch nog weten te verbreken. De agent wist te vertellen dat het gebouw door de gemeente Brunssum aan een aannemer is verkocht en dat het wachten nu is op de sloopvergunning. Het is de bedoeling dat er ongeveer op de plek waar nu nog de 'reftervleugel' staat, een zorghotel komt voor revalidatie van geopereerde patiënten, met een capaciteit van vijftig kamers.

Een eind verderop troffen wij een vrouw aan van middelbare leeftijd, die het ruige terrein dagelijks bezoekt om er haar hond uit te laten. Zij vertelde dat zij in de buurt woonde en zich als kind nog de grote kloosterkerk herinnerde, waar zij toen veel kwam.  'Maar dat is lang geleden. Want toen zaten er hier nog veel paters, allemaal in die kleine hokken.  Maar dat wil tegenwoordig toch niemand meer!  De nonnen sterven uit.  En met de paters gaat het dezelfde kant uit'.  Wel kon ook zij vertellen dat er na de bouwvakvakantie gesloopt zou worden, maar van enige activiteit had zij bij haar dagelijkse rondgang met haar hond nog niets gemerkt. Wij dankten haar voor de informatie en vervolgden onze 'visitatie'.

Aan de voorkant van het klooster, waar de koperen (!)  letters CARMEL nog hoog op de gevel van de 'nieuwbouw' prijken kwam ons een oude man achterop. die al evenmin om een praatje verlegen was en van zijn herinneringen blijk gaf. 

'Dat waren werkende paters', antwoordde hij desgevraagd, 'van die bruine'.  Ook wist hij nog te vertellen dat ze het destijds erg druk hadden met 'lezen'. De oude Brunsummer was ook op de hoogte van de nieuwe bestemming, maar of het ervan zou komen . . . Hij moest het eerst nog zien.